Geogarfia pojecia

 0    40 flashcards    klementus
mp3 indir Baskı oynamak kendini kontrol et
 
soru język polski cevap język polski
Procesy egzogeniczne
öğrenmeye başla
Zewnętrzne procesy rzeźbotwórcze oddziałujące na skorupę ziemską (wywołane np. przez słońce, wodę, wiatr, lód, grawitację). Często wyrównują powierzchnię Ziemi.
Denudacja
öğrenmeye başla
Ogół procesów prowadzących do obniżania i wyrównywania wypukłych form terenu. Zachodzi w wyniku wietrzenia, erozji i ruchów masowych.
Wietrzenie
öğrenmeye başla
Proces rozpadu skał na mniejsze fragmenty lub ich rozkładu chemicznego pod wpływem czynników atmosferycznych i organizmów.
Zwietrzelina
öğrenmeye başla
Produkt wietrzenia – zewnętrzna część skały o przekształconych właściwościach fizycznych lub chemicznych.
Wietrzenie mechaniczne (fizyczne)
öğrenmeye başla
Rozpad skał na mniejsze fragmenty bez zmiany ich składu chemicznego.
Wietrzenie solne
öğrenmeye başla
Rozpad skały wywołany naciskiem spęczniałych kryształów soli, które krystalizują i pęcznieją w jej szczelinach (występuje głównie w klimacie suchym).
Wietrzenie mrozowe (zamróz)
öğrenmeye başla
Rozpad skały wywołany powtarzającym się zamarzaniem i rozmarzaniem wody w jej szczelinach. Prowadzi do powstania dużych bloków skalnych (rozpad blokowy).
Gołoborze (rumowisko skalne)
öğrenmeye başla
Nagromadzenie dużych bloków skalnych na stokach górskich, stanowiące efekt wietrzenia mrozowego.
Wietrzenie termiczne (insolacyjne)
öğrenmeye başla
Rozpad skał pod wpływem dużych dobowych wahań temperatury (nagrzewanie i rozszerzanie w dzień, kurczenie w nocy).
Rozpad ziarnisty
öğrenmeye başla
Rozsypanie się skały na pojedyncze ziarna mineralne na skutek nierównomiernego nagrzewania się różnych minerałów.
Łuszczenie (eksfoliacja)
öğrenmeye başla
Odpadanie zewnętrznych, nasłonecznionych warstw skały w postaci płatów lub płyt.
Wietrzenie ilaste
öğrenmeye başla
Pęcznienie i kurczenie się skał ilastych pod wpływem zmian wilgotności (nasiąkania wodą i parowania).
Wietrzenie chemiczne
öğrenmeye başla
Rozkład skał polegający na zmianie ich składu chemicznego pod wpływem wody, dwutlenku węgla i tlenu.
Wietrzenie biologiczne
öğrenmeye başla
Rozkruszanie i zmiana składu chemicznego skał spowodowana działaniem organizmów (np. korzeni drzew, zwierząt kopiących nory, kwasów organicznych).
Ruchy masowe
öğrenmeye başla
Przemieszczanie się materiału skalnego lub zwietrzeliny po stoku pod wpływem siły ciężkości.
Odpadanie
öğrenmeye başla
Odrywanie się i swobodne spadanie pojedynczych okruchów skał na stromych stokach.
Żleb
öğrenmeye başla
Podłużna rynna wyżłobiona w stoku przez spadające i odbijające się od niego okruchy skalne.
Stożek usypiskowy (piargowy)
öğrenmeye başla
Nagromadzenie materiału skalnego u wylotu żlebu.
Obrywanie
öğrenmeye başla
Nagłe odrywanie się i spadanie dużych mas skalnych. Powstaje po nim blokowisko skalne.
Osuwanie
öğrenmeye başla
Gwałtowne zsuwanie się zwietrzeliny lub luźnych skał w dół stoku. Tworzy niszę osuwiskową (u góry) i jęzor osuwiskowy (u dołu).
Spływanie
öğrenmeye başla
Szybkie przemieszczanie się zwietrzeliny silnie przesiąkniętej wodą po intensywnych opadach deszczu (traci przy tym pierwotną strukturę).
Spełzywanie
öğrenmeye başla
Bardzo powolne przesuwanie się zwietrzeliny w dół stoku o małym nachyleniu (objawia się np. wygiętymi dniami pni drzew czy pochylonymi płotami).
Soliflukcja
öğrenmeye başla
Powolne spływanie powierzchownej, rozmarzniętej i nasączonej wodą warstwy gruntu po głębszej, zamarzniętej warstwie w zimnym klimacie.
Cieczenie
öğrenmeye başla
Głębokie spełzywanie bardzo grubej, nasączonej wodą warstwy zwietrzeliny w klimacie gorącym i wilgotnym.
Krasowienie
öğrenmeye başla
Proces rozpuszczania skał (głównie węglanowych, takich jak wapienie) przez wodę zawierającą dwutlenek węgla.
Żłobki krasowe
öğrenmeye başla
Powierzchniowe, niewielkie podłużne bruzdy wyżłobione na skałach wapiennych przez spływającą wodę opadową.
Żebra krasowe
öğrenmeye başla
Grzbiety i wypukłości rozdzielające żłobki krasowe.
Leje krasowe
öğrenmeye başla
Okrągłe zagłębienia terenu powstałe z rozpuszczania skał na powierzchni lub zapadnięcia się podziemnych pustek.
Uwały
öğrenmeye başla
Duże zagłębienia krasowe powstałe z połączenia kilku lejów krasowych.
Polja
öğrenmeye başla
Wielkie, płaskodenne kotliny krasowe otoczone stromymi wapiennymi zboczami.
Ponor
öğrenmeye başla
Otwór/zagłębienie w ziemi, którym woda opadowa lub rzeka wpływa pod powierzchnię terenu.
Kanion krasowy
öğrenmeye başla
Głęboko wcięta dolina rzeczna o bardzo stromych, skałkowych zboczach na obszarze krasowym.
Wywierzysko
öğrenmeye başla
Bardzo wydajne źródło, którym woda z podziemnego ciągu krasowego wypływa na powierzchnię.
Ostańce krasowe / Mogoty
öğrenmeye başla
Wzniesienia i skałki wapienne, które nie uległy całkowitemu rozpuszczeniu. W wilgotnym klimacie tworzą wysokie wieże nazywane mogotami.
Jaskinia
öğrenmeye başla
Podziemna pustka w skałach o rozmiarach umożliwiających wejście człowiekowi.
Stalaktyt
öğrenmeye başla
Nacieki krasowe zwisające ze stropu jaskini w kształcie sopli (ich odmianą są rurkowate makarony).
Stalagmit
öğrenmeye başla
Nacieki krasowe rosnące od dna jaskini ku górze, powstające z kapiącej wody.
Stalagnat
öğrenmeye başla
Kolumna skalna powstała w wyniku połączenia się stalaktytu ze stalagmitem.
Draperia naciekowa
öğrenmeye başla
Nacieki w formie cienkich zasłon lub falbanów narastających na nachylonych ścianach jaskini.
Namulisko
öğrenmeye başla
Osady mineralne i organiczne wypełniające dno i korytarze jaskini.

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.