prawo rzeczowe

5  1    135 flashcards    owojcikcg7
Baskı oynamak kendini kontrol et
 
soru cevap
Res corporales
öğrenmeye başla
rzeczy Materialne, poznawalne zmysłowo, Byty fizycznie istniejące, mające samoistny charakter, mogą być przedmiotem prawa własności
Res incorporales
öğrenmeye başla
rzeczy Niematerialne, Dostępne wyłącznie poznaniu intelektualnemu, Byty abstrakcyjne, istniejące w oparciu o obowiązujące prawo, nie mogą być przedmiotem prawa własności
res in commercio
öğrenmeye başla
Rzeczy w obrocie, rzeczy które są przedmiotem własności prywatnej bądź w każdej chwili bez żadnych innych warunków mogą stać się przedmiotem własności prywatnej
res extra commercium
öğrenmeye başla
Rzeczy poza obrotem, rzeczy które póki mają ten status nie mogą być przedmiotem prywatnej własności
res publicae
öğrenmeye başla
Rzeczy publiczne, rzeczy które należały do narodu rzymskiego (drogi, porty morskie, teatry publiczne)
Res omnium communes
öğrenmeye başla
należały do wszystkich ludzi (powietrze, morze)
Res sacrae
öğrenmeye başla
rzeczy poświęcone bogom, poświęcone uroczystym aktem nazwanym konsekracją, miały ten status dopóki nie przeprowadzono aktu przeciwnego nazwanego profanacją
Res sanctae
öğrenmeye başla
rzeczy poświęcone bogom w inny sposób, bogowie mają je chronić (mury, bramy miejskie)
Res religiosae
öğrenmeye başla
rzeczy związane ze zmarłymi (miejsca pochówku, urny, cmentarze)
res nullius
öğrenmeye başla
Rzecz niczyja, rzecz, która nie jest przedmiotem niczyjej własności w danym momencie, ale jednocześnie nie stanowi rzeczy wyjętej z obrotu. Własność na rzeczach niczyich nabywano zasadniczo poprzez zawłaszczenie
Res hostiles
öğrenmeye başla
rzeczy należące do wrogów państwa rzymskiego
Res derelictae
öğrenmeye başla
rzeczy porzucone z zamiarem pozbycia się ich własności
Res hereditariae
öğrenmeye başla
rzeczy wchodzące w skład nieobjętego spadku - nabywane poprzez szczególny rodzaj zasiedzenia (usucapio pro herede)
Thesaurus
öğrenmeye başla
skarb
Rzecz pojedyncza
öğrenmeye başla
rzecz w której nie można wyróżnić części składowych, jest jednorodna, powstała w spoób naturalby bądź sztyczny
Rzecz złożona
öğrenmeye başla
rzecz składająca się z części składowych, które nie mają prawnej samodzielności połączonych trwale w jedną całość. przy przyłączeniu cudzej rzeczy do rzeczy innej osoby to rzecz przyłączona traci swoją prawną samodzielność, nie można jej windykować
Rzecz zbiorowa
öğrenmeye başla
zbiór rzeczy określonych wspólną nazwą służących zazwyczaj do jednego celu
res mancipi
öğrenmeye başla
Własność przenoszona za pomocą mancypacji oraz in iure cessio.
res nec mancipi
öğrenmeye başla
Do przeniesienia własności wystarczała traditio
res mobiles
öğrenmeye başla
rzeczy ruchome, wszystkie rzeczy niebędące nieruchomościami. Zasiedzenie tych rzeczy wymagało rocznego posiadania
res immobiles
öğrenmeye başla
nieruchomości, wyodrębnione części powierzchni ziemskiej oznaczone granicami i stanowiące odrębny przedmiot własności; oraz ich części składowe trwale z nim połączone. są to rzeczy oznaczone indywidualnie. Zasiedzenie 2 lata
rzeczy zużywalne
öğrenmeye başla
ich prawidłowe wykorzystanie, zgodne z ich celem polega na ich zużyciu
rzeczy niezużywalne
öğrenmeye başla
ich prawidłowe wykorzystanie nie polega na ich zużyciu
rzeczy podzielne
öğrenmeye başla
takie które można podzielić bez zmiany ich istoty lub znaczącej zmiany wartości
rzeczy niepodzielne
öğrenmeye başla
takie których nie można podzielić bez zmiany ich istoty lub znaczącej zmiany wartości
fructus
öğrenmeye başla
pożytki
pożytki naturalne
öğrenmeye başla
organiczne płody rzeczy lub oddzielone od nich części składowe, które stanowią normalny dochód z tej rzeczy
pożytki cywilne
öğrenmeye başla
dochody, które rzecz przynosi na podstawie stosunku prawnego
przynależności
öğrenmeye başla
rzeczy ruchome potrzebne do korzystania z innej rzeczy (rzeczy głównej) zgodnie z jej przeznaczeniem, jeżeli pozostają z nią w faktycznym i stałym związku odpowiadającym temu celowi.
possessio; possessio civilis
öğrenmeye başla
Posiadanie- władztwo faktyczne nad rzeczą
corpus
öğrenmeye başla
element obiektywny - rzeczywiste władztwo fizyczne nad rzeczą [wykonywane niekiedy pośrednio - poprzez udostępnienie rzeczy innej osobie]
animus
öğrenmeye başla
element subiektywny - wola władania rzeczą we własnym imieniu
detentio; possessio naturalis
öğrenmeye başla
Dzierżenie- władztwo faktyczne nad rzeczą obejmujące jedynie corpus, ale sprawowane in alieno nomine. To czy dana osoba jest dzierżycielem czy posiadaczem poznajemy po danym stosunku prawnym
Possessio iusta
öğrenmeye başla
posiadanie słuszne- oparte o prawidłową podstawę prawną
possesio iniusta
öğrenmeye başla
posiadanie niesłuszne- pozbawione prawidłowej podstawy prawnej
possesio bonae fidei
öğrenmeye başla
posiadanie w dobrej wierze- osoba która nie ma podstawy prawnej posiadania, ale jest przekonana i dokonała należytej staranności myśląc że ta podstawa prawna istnieje
Possessio malae fide
öğrenmeye başla
posiadaczem w złej wierze jest osoba, która wie, lub powinna wiedzieć że nie ma prawidłowej podstawy prawnej posiadania
possessio vitiosa
öğrenmeye başla
Posiadanie wadliwe- nabyte w sposób niedozwolony
corpore et animo
öğrenmeye başla
wymagano, by nabywca posiadania pojął rzecz we władztwo fizyczne (corpus) oraz, by miał wolę posiadania rzeczy dla siebie (animus)
traditio longa manu
öğrenmeye başla
przekazanie władztwa nad rzeczą
occulius et affectu
öğrenmeye başla
nabycie nieruchomości przez okazanie jej z wysoko położonego punktu
Traditio brevi manu
öğrenmeye başla
sytuacja gdy dotychczasowy dzierżyciel na podstawie czynności prawnej staje się posiadaczem
Constitutum possessorium
öğrenmeye başla
umowne przeniesienie posiadania, w którym dotychczasowy posiadacz staje się dzierżycielem
Interdicta retinendae possessionis
öğrenmeye başla
służą do ochrony posiadania które ktoś narusza (charakter prohibitoryjny)
Interdictum utrubi
öğrenmeye başla
służy do ochrony posiadania rzeczy ruchomych
Interdictum uti possidetis
öğrenmeye başla
służy do ochrony posiadania nieruchomości, przysługiwał tylko właścicielowi niewadliwemu
Interdicta recuperandae possessionis
öğrenmeye başla
służą do ochrony utraconego posiadania (charakter restytutoryjny)
Interdictum unde vi
öğrenmeye başla
chroni posiadacza wyrzyconego z nieruchomości siłą o ile był posiadaczem niewadliwym i skorzystał z interdyktu w terminie roku
Interdictum de vi armata
öğrenmeye başla
chroni posiadacza wyrzyconego z nieruchomości siłą zbrojną, przydługiwał także posiadaczowi wadliwemu i nei było ograniczenia z korzystania
Interdictum de precario
öğrenmeye başla
gdy prekarzysta nie oddaje rzeczy na wezwanie właściciela
plena in re potestas
öğrenmeye başla
„pełne władztwo nad rzeczą"; prawo podmiotowe bezwzględne, rodzaj władztwa nad rzeczą uprawniający do korzystania z niej oraz rozporządzania nią z wyłączeniem innych osób
własność jest prawem do dysponowania rzeczą materialną w sposób zupełny, chyba że ustawa wyraźnie je ogranicza
öğrenmeye başla
Dominium est ius de re corporali perfecte disponendi, nisi lege prohibeatur
operis novi nuntiatio
öğrenmeye başla
sprzeciw co do wzniesienia nowego budynku na gruncie sąsiednim
interdictum demolitorium
öğrenmeye başla
interdykt o rozbiórkę
ius possidendi
öğrenmeye başla
Prawo do posiadania rzeczy
ius utendi
öğrenmeye başla
prawo do używania rzeczy
ius abutendi
öğrenmeye başla
prawo do zużycia rzeczy
absus iuris
öğrenmeye başla
nadużycie prawa podmiotowego
ius fruendi
öğrenmeye başla
prawo do pobierania pożytków z rzeczy
ius disponendi
öğrenmeye başla
prawo do rozporządzania rzeczą
communio pro indiviso/ condominium
öğrenmeye başla
współwłasność, sytuacja, w której istnieje kilku właścicieli na jednej rzeczy - każdy z nich miał swój udział wyrażony ułamkowo
podział quoad usum
öğrenmeye başla
ustalenie korzystania z rzeczy
umowne zniesienie współwłasności
öğrenmeye başla
jeżeli są się w stanie dogadać, zgodne oświadczenie woli współwłaścicieli
sądowe zniesienie współwłasności
öğrenmeye başla
jeżeli nie są w stanie się dogadać, na podstawie actio communi dividundo
dominum ex iure quiritium
öğrenmeye başla
własność kwirytarna, przysługiwała tylko obywatelom rzymskim, chroniona przez prawo cywilne
własność bonitarna
öğrenmeye başla
rodzaj władztwa na rzeczy który powstawał w sytuacji kiedy dana osoba nie nabywała własności kwirytarnej, ale w świetle prawa pretorskiego zasługiwała na ochronę- mogła wykonywać wszystkie uprawnienia właściciela z włączeniem innych osób
immisje
öğrenmeye başla
szkodliwe oddziaływania sąsiedniego gruntu
duplex dominium
öğrenmeye başla
podwójna własność- gdy było dwóch właścicieli (bonitarny i kwirytarny), po roku (w przypadku rzeczy ruchomych) lub 2 latach (w przypadku rzeczy nieruchomych) właściciel bonitarny stawał się właścicielem kwirytarnym w skutek zasiedzenia
własność Possessio vel ususfructus
öğrenmeye başla
quasi-własność na gruntach prowincjonalnych- położonych poza italią
vectigal
öğrenmeye başla
podatek gruntowy
Pochodne sposoby nabycia własności
öğrenmeye başla
gdy poprzednik prawny przenosi własność na nabywcę
titulus adquirendi dominii
öğrenmeye başla
czynność zobowiązująca do przeniesienia własności i jednocześnie causa dla czynności rozporządzającej
modus adquirendi dominii
öğrenmeye başla
czynność rozporządzająca- czynność rodząca skutek rzeczowy w postaci przeniesienia własności
Mancypacja
öğrenmeye başla
pochodny, formalny sposób nabycia własności kwirytarnej polegający na rytualnym przekazaniu rzeczy z udziałem libripensa i w obecności 5 świadków [wszyscy musieli być dojrzałymi obywatelami rzymskimi]. była czynnością prawną abstrakcyjną
In iure cesio
öğrenmeye başla
pochodny, formalny sposób nabycia własności kwirytarnej polegający na pozornym procesie windykacyjnym (odstąpieniu rzeczy w obecności pretora na wzór fazy in iure w procesie - stąd nazwa)
Tradycja
öğrenmeye başla
pochodny, nieformalny sposób nabycia własności polegający na wydaniu rzeczy. W przypadku res mancipi dochodziło do nabycia wyłącznie własności bonitarnej
iusta causa traditionis
öğrenmeye başla
słuszna przyczyna tradycji, czynność zobowiązująca na podstawie której dokonuje się tradycji
Zasiedzenie
öğrenmeye başla
sposób nabycia własności przez nieprzerwane posiadanie rzeczy w ciągu ustawowo określonego czasu, przy zachowaniu określonych prawem przesłanek
zasiedzenie jest nabyciem własności wskutek posiadania rzeczy przez czas określony prawem
öğrenmeye başla
Usucapio est adiectio dominii per continuationem possessionis temporis lege definiti
Usucapio
öğrenmeye başla
dostępne tylko obywatelom rzymskim zasiedzenie według prawa cywilnego prowadzące do nabycia własności kwirytarnej po spełnieniu przesłanek
Res habilis
öğrenmeye başla
rzecz musiała być niewyłączona od zasiedzenia. Rzeczami wyłączonym od zasiedzenia były rzeczy: wyłączone z obrotu, niematerialne (wyjątek- służebności, spadek), skradzione bądź zabrane przemocą, należące do fiskusa
iustus titulus usucapionis
öğrenmeye başla
słuszny tytuł zasiedzenia- podstawa prawna w oparciu o którą weszło się w posiadanie
Praescriptio longi temporis
öğrenmeye başla
zasiedzenie na gruntach prowincjonalnych prowadzące do nabycia possessio vel ususfructus. Instytucja wykształciła się z zarzutu procesowego „długiego czasu". Następowało po spełnieniu przesłanek
Inter praesentes
öğrenmeye başla
zasiedzenie gruntu w przypadku gdy poprzednik zamieszkuje tę samą prowincję w której znajduje się dany grunt
inter absentes
öğrenmeye başla
zasiedzenie gruntu w przypadku gdy poprzednik zamieszkuje inną prowincję niż ta w której znajduje się dany grunt
occupatio
öğrenmeye başla
Zawłaszczenie- pierwotny sposób nabycia własności na rzeczach niczyich [za wyjątkiem skarbu oraz przedmiotów wchodzących w skład spadku nieobjętego] za spełnieniem dwóch przesłanek
rzecz niczyja przypada temu, kto ją pierwszy zawłaszczy
öğrenmeye başla
res nullius cedit primo occupanti
Akcesja
öğrenmeye başla
nabycie własności poprzez połączenie rzeczy- rzecz dotychczas samodzielna staje się częścią składową innej rzeczy („rzeczy głównej")
Accessio cedit principali
öğrenmeye başla
zasada według której należało określić która rzecz ma charakter przyrostu a która stanowi rzecz główną
alluvio
öğrenmeye başla
przymulisko - nabycie własności na gruncie nadbrzeżnym, który wyłonił się wskutek powolnego nanoszenia osadu
akcesja dwóch nieruchomości
öğrenmeye başla
stosowano zasadę accessio cedit principali - należało określić, która rzecz ma charakter „przyrostu", a która stanowi „rzecz główną"; najczęściej dotyczyła akcesji rzecznych
avulsio
öğrenmeye başla
oderwisko - nabycie własności wskutek trwałego połączenia gruntu nadbrzeżnego z fragmentem gruntu oderwanym przez gwałtowny bieg w górze rzeki (przyjmowano, że trwałe połączenie zachodzi, gdy ukorzenią się rośliny)
alveus derelictus
öğrenmeye başla
osuszone wskutek zmiany biegu rzeki publicznej koryto przypadało właścicielom gruntów nadbrzeżnych
insula in flumine nata
öğrenmeye başla
wyspa powstała na rzece przypadała właścicielom gruntów nadbrzeżnych
akcesja dwóch ruchomości
öğrenmeye başla
również stosowano zasadę accessio cedit principali. wymagała każdorazowego ustalenia, która rzecz jest „główna", a która stanowi „przyrost".
ferruminatio
öğrenmeye başla
przyspawanie - połączenie w sposób uniemożliwiający identyfikację miejsca złączenia „przyrostu" (części składowej) i „rzeczy głównej" - definitywne nabycie własności
adplumabtio
öğrenmeye başla
przylutowanie - połączenie w sposób umożliwiający identyfikację miejsca złączenia „przyrostu" [części składowej] i „rzeczy głównej" - możliwość zastosowania actio ad exhibendum a następnie windykowania „przyrostu"
akcesja ruchomości do nieruchomości
öğrenmeye başla
stosowano zasadę superficies solo cedit - nieruchomość jest zawsze „rzeczą główną", a ruchomość stanowi „przyrost"
Superficies solo cedit
öğrenmeye başla
zasada według której rzeczą główną jest zawsze nieruchomość, a ruchomość stanowi przyrost
inaedicifatio
öğrenmeye başla
postawienie budynku na cudzym gruncie z własnych materiałów - budynek staje się częścią składową gruntu o ile ma trwałe fundamenty
implantatio
öğrenmeye başla
zasadzenie roślin na cudzym gruncie - stają się częścią składową gruntu z chwilą ukorzenienia
satio
öğrenmeye başla
zasianie zbóż na cudzym gruncie.
Specyfikacja
öğrenmeye başla
nabycie własności na rzeczy ruchomej wykonanej z cudzych materiałów bez zgody ich właściciela
Ochrona petytoryjna
öğrenmeye başla
ochrona prawa własności
Rei vindicati
öğrenmeye başla
skarga windykacyjna/ wydobywcza- środek ochrony prawnej przysługujący właścicielowi kwirytarnemu, który pozbawiony został posiadania rzeczy
fictus possessor
öğrenmeye başla
posiadacz fikcyjny -osoba, która twierdziła, że jest posiadaczem, by umożliwić zasiedzenie innej osobie lub podstępnie pozbyła się rzeczy, by uniknąć zasądzenia
cum omnis causa
öğrenmeye başla
z wszystkimi pożytkami
actio arbitraria
öğrenmeye başla
sędzia wzywał pozwanego do zwrotu rzeczy pod rygorem zasądzenia na kwotę odpowiadającą wartości rzeczy oszacowanej przez powoda
impensae
öğrenmeye başla
Nakłady- wydatki związane z rzeczą
impensae necessariae
öğrenmeye başla
nakłady konieczne- wydatki niezbędne dla zachowania rzeczy w stanie przydatnym do normalnego korzystania zgodnie z jej przeznaczeniem
impensae utiles
öğrenmeye başla
nakłady użyteczne- wydatki poniesione w celu ulepszenia rzeczy
imepnsae voluptuariae
öğrenmeye başla
nakłady zbytkowne- wydatki w celu nadaniu rzeczy cech odpowiadających szczególnym upodobaniom posiadacza
Ius retnetionis
öğrenmeye başla
prawo retencji - prawo do zatrzymania rzeczy przez jej posiadacza do chwili rozliczenia nakładów
Actio negatoria
öğrenmeye başla
skarga negatoryjna- skarga przysługująca właścicielowi kwirytarnemu, którego prawo na rzeczy zostaje naruszone w inny sposób, niż poprzez pozbawienie go posiadania, który żąda zaprzeczenia jakoby pozwanemu przysługiwało jakieś prawo na rzeczy powoda
cautio de amplius non turbando
öğrenmeye başla
stypulacyjne zabezpieczenie, mającego gwarantować, że w przyszłości nie dojdzie już do naruszeń
Actio publiciana
öğrenmeye başla
skarga windykacyjna przysługująca właścicielowi bonitarnemu. Opierała się ona o fikcję, zgodnie z którą powód będący posiadaczem zmierzającym do zasiedzenia, był traktowany jak właściciel kwirytarny
iura in re aliena
öğrenmeye başla
prawa na rzeczy cudzej- Ograniczone prawa rzeczowe- prawa rzeczowe o charakterze bezwzględnym, polegające na wykonywaniu ograniczonego władztwa nad rzeczą, będącą cudzą własnością
służebność nie może polegać na działaniu
öğrenmeye başla
Servitus in faciendo consistere nequit
nie może istnieć służebność na innej służebności
öğrenmeye başla
Servitus servitutis esse non potest
służebność należy wykonywać oględnie
öğrenmeye başla
Servitutibus civiliter utendum est
nie można mieć służebności na rzeczy własnej
öğrenmeye başla
Nemini res sua servit
służebności gruntowe miejskie
öğrenmeye başla
służebności związane z budownictwem
Ususfructus
öğrenmeye başla
użytkowanie- Przedmiotem użytkowania mogły być tylko rzeczy niezużywalne (w przypadku rzeczy zużywalnych uznawano istnienie „użytkowania nieprawidłowego" - quasi-ususfructus - konstrukcja zbliżona do pożyczki)
użytkowanie jest prawem do korzystania i pobierania pożytków z cudzej rzeczy, zachowując jej substancję
öğrenmeye başla
Ususfructus est ius alienis rebus utendi, fruendi salva rerum substantia
Usus
öğrenmeye başla
używanie - prawo do korzystania z cudzej rzeczy, ale zasadniczo bez możliwości pobierania pożytków [chyba, że dla własnej konsumpcji]
Habitatio
öğrenmeye başla
prawo do zamieszkiwania w cudzym domu
Operae servorum et animalium
öğrenmeye başla
prawo do korzystania z cudzych niewolników i zwierząt
Deductio servitutis
öğrenmeye başla
zastrzeżenie ustanowienia służebności w przypadku mancypacyjnego zbycia gruntu
vindicatio servitutis/ actio confessoria
öğrenmeye başla
powództwo rzeczowe przeciw każdemu, kto uniemożliwia wykonywanie służebności- powód domagał się potwierdzenia przysługującego mu prawa, zaprzestania naruszeń, naprawienia szkód, zabezpieczenia na wypadek naruszeń przyszłych
Zastaw
öğrenmeye başla
ograniczone prawo rzeczowe przysługujące wierzycielowi zastawniczemu (zastawnik) na rzeczy dłużnika zastawnego (zastawca), mające zabezpieczać ewentualne roszczenia zastawnika w przypadku niewykonania przez zastawcę świadczenia.
fiducia cum creditore
öğrenmeye başla
"przewłaszczenie na zabezpieczenie" - Historyczny poprzednik zastawu, powiernicze przeniesienie własności rzeczy z zastrzeżeniem jej zwrotu po spłacie długu.
Pignus
öğrenmeye başla
zastaw ręczny, polegający na przeniesieniu posiadania na zastawnika, a nie własności. Powstawał na podstawie kontraktu realnego (dochodzącego do skutku z wydaniem rzeczy) o tej samej nazwie.
Hypotheca
öğrenmeye başla
zastaw umowny, przy którym nie dochodziło do przeniesienia posiadania. W takiej sytuacji dopiero ewentualne niewykonanie zobowiązania przez dłużnika wiązało się z przeniesieniem posiadania przedmiotu zastawu na wierzyciela
lex commissoria
öğrenmeye başla
uprawnienie do zachowania przedmiotu zastawu na własność zastawnika
Zastaw uprzywilejowany
öğrenmeye başla
zaspokajany z pominięciem zasady prior tempore, potior iure

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.